Re:connect zet de Janskerk in nieuw licht

Re:connect zet de Janskerk in nieuw licht
© Sebastiaan ter Burg
26 nov – Leestijd 4 min

Re:connect zet de Janskerk in nieuw licht

Rianne Riemens
Rianne onderzoekt en schrijft over nieuwe technologie.

Tijdens re:connect toverden kunstenaars de Janskerk om tot digitale kunstexpositie, met werken die de toekomst van technologie verbeelden.

Op 16 november vond re:connect plaats. Een unieke digitale expositie voor 1 avond in de Janskerk in Utrecht, gecureerd door SETUP in samenwerking met HKU en oneseconds.

Het evenement was onderdeel van Kerk en Kunst, een project waarbij een hele maand kerken in Nederland het toneel zijn voor culturele programma's. Kerk en Kunst is onderdeel van het programma Toekomst Religieus Erfgoed van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en heeft als doel om, samen met verschillende organisaties en kunstenaars, onderzoek te doen naar nieuwe bestemmingen voor kerken.

Met de Janskerk als locatie onderzochten wij hoe interactieve werken van jonge kunstenaars, letterlijk en figuurlijk, nieuw licht kunnen werpen op de kerk. In totaal waren tijdens re:connect 12 werken te zien waar meer dan 25 kunstenaars aan hebben meegewerkt.

Installation48

Een deel van de werken werd gemaakt voor Installation48: een programma van SETUP en oneseconds waarin kunstenaars in teams van 2 een nieuw werk maken in slechts 48 dagen. De teams bestaan uit kunstenaars met verschillende achtergronden, waardoor hun werk het resultaat is van een spannende, interdisciplinaire samenwerking. Na 48 dagen hard werken gingen de installaties tijdens re:connect in première.

In het BIO-ID LAB van Pim Boreel & Karenina van den Krommenacker werden bezoekers geconfronteerd met een nieuwe toepassing van biotechnologie, waarbij het lab toonde hoe de menselijke bio-dentiteit een spiegel vormt voor ons bewustzijn. Maar wat toont deze spiegel precies, en hoe wenselijk is deze reflectie? Een vergelijkbare, reflectieve spiegel toont het werk Take the words right out of my mouth van Max Dovey & Nina Goedegebure. Als deelnemer in hun performance wordt niet zomaar je stem, maar je innerlijke dialoog omgezet naar computergestuurde spraak. Kun je een dialoog voeren met een externe zelf?

Met Desire Lanes onderzoekt Studio SPÉS (Sabien Engels & Pépé Heijenberg) hoe je de afgelegde routes van mensen in de stad kunt traceren. Als stedelijke variant van de olifantenpaadjes laten deze sporen zien wat er op een plaats gebeurde voordat jij er kwam. De openbare ruimte lijkt misschien leeg, maar wat als je de eerdere interacties van die ruimte zou kunnen zien? De Circle of Boredom, van Sebastiaan Kox, Henny Overbeek en Werner Urban, biedt bezoekers een hypnotiserende ervaring. Van het pengeluid van tekenaar Henny, maakte geluidskunstenaar Werner een geluidscompositie, die Sebasiaan samenbracht in een mechanische installatie. Op een ronde plaat met natuurlijke materialen verschijnen langzaam patronen, die samen met het meditatief klankspel een moment creeren voor de bezoeker om zich een moment te vervelen.    

 

Digitale cultuur en bezinning?

De werken die in de Janskerk te zien waren zijn om twee redenen gekozen: allemaal gebruiken ze technologie als middel, of reflecteren ze op technologie, en allemaal doen ze een poging om mensen samen te brengen. Soms in letterlijke zin, door samen te klimmen en daarmee muziek te ontwerpen bij KLIMAX, soms in poëtische zin, bijvoorbeeld wanneer je een kloon van je stem toevoegt aan een groot archief van zelfreflectie in de installatie Take the words right out of my mouth. Zo blijkt dat de kerk iets gemeen heeft met de digitale installaties: beide creëren ruimte voor ontmoeting en dialoog. 

Bij digitale cultuur en technologie zijn bezinning en gemeenschapszin misschien niet het eerste waar je aan denkt, maar re:connect laat zien dat digitale kunst hier wel toe in staat is. Omdat de werken je aanmoedigen om in gesprek te gaan over de toekomst van werk, de waarde van verveling, de mogelijkheden van deepfake of mens-machine samenwerkingen.

Die zoektocht maakt re:connect tot een geslaagd evenement, een evenement waar kunst nieuwe perspectieven toont op zowel de kerk, als digitale cultuur. Op naar een tweede editie!

© Sebastiaan ter Burg