PROJECT DODO: Een exoskelet voor de dodo

De dodo is eind 17e eeuw door toedoen van de mens uitgestorven. Volgens de beroemde Franse natuurhistoricus Buffon had de vogel dat aan zichzelf te danken. De dodo was ongeschikt om te overleven. Hoe zorgen we ervoor dat de dodo bestand is tegen de gevaren van de 21e eeuw?

Met technologische fixes proberen we elk probleem op te lossen. Maar dat moet ook anders kunnen. Als we kijken naar de natuur zijn daar ook veel complexe processen, maar die ervaren we niet als complex. Als casus nemen we daarom de dodo. Sinds kort proberen wetenschappers deze verdwenen vogel genetisch in kaart te brengen, aan de hand van DNA uit botresten. Wat als dat lukt en de dodo oog in oog komt te staan met de gevaren van de 21e eeuw?

De dodo had op het afgelegen Mauritius geen natuurlijke vijanden. Totdat het eiland een bevoorradingsstation werd voor de Nederlandse VOC-vloot en de tamme dodo een makkelijke prooi werd. Kunnen we de dodo met terugwerkende kracht helpen om zich te wapenen tegen de gevaren die het eiland nu te bieden heeft? SETUP onderzoekt met PROJECT DODO hoe we de dodo 21st century proof kunnen maken. Zodat áls het zo ver is en de dodo weer onder ons is, wij zorgen dat hij klaar is voor zijn nieuwe leven op hedendaags Mauritius.

Eerste stappen: wat zijn de moderne gevaren voor de dodo?

Een exoskelet

In de zoektocht naar de ideale bescherming voor de dodo kwamen we bij een exoskelet, een uitwendig skelet dat ook wel in de bouw wordt gebruikt om te helpen tillen…

1:35

Na uitvoerig onderzoek naar de mogelijke gevaren die de dodo in de 21e eeuw voor z’n kiezen zou kunnen krijgen, kwamen we uit op een uitwendig geraamte van staal en aluminium. Dat niet alleen een beschermend harnas vormt, maar de dodo vooral – zoals bij een vogel past – weer kan laten vliegen.

Uitgerust met 4 hybride stappenmotoren, 28 kilo staal en 5 kilo aluminium, ultrasone sensoren en microcontrollers is het exoskelet in staat om gevaar automatisch af te wenden. Zodra iets of iemand dichter dan 2 meter in de buurt komt, zorgt het ingebouwde risk detection-systeem ervoor dat de aluminium vleugels worden uitgevouwen. Daarmee kan de dodo potentieel gevaar afschrikken en zichzelf in veiligheid brengen.

Work in progress: wat is er nodig om de dodo te beschermen?
Van het allereerste exoskelet op schaal...
naar het exoskelet op ware grootte gemodelleerd in Fusion360

Eenmaal in de lucht is de dodo beschermd tegen aards gespuis en kan het exoskelet hem laten neerstrijken op een plek waar hij beter kan vertoeven. Wordt daar opnieuw gevaar gedetecteerd? Het exoskelet neemt de dodo wederom mee naar een veiliger oord. Let’s wing it!

Maar dan zijn we er nog niet...

Maar dit ontwerp brengt uiteraard nieuwe uitdagingen met zich mee. Om 20 kilo dodo de lucht in te krijgen, is minstens 3,60 meter spanwijdte nodig. Een dragende constructie voor zo’n vleugelgrootte vereist meer aluminium en stevigere boutverbindingen. Dit extra volume in combinatie met de aanzienlijke op- en neerwaartse krachten die het respectievelijke vleugeldoek veroorzaakt, leidt weer tot een grotere weerstand op onder andere de elektromotoren, waardoor sterkere motoren nodig zijn om voldoende vermogen te produceren. Om bij deze krachten ook de torsiestijfheid van het geraamte te garanderen, zijn dikkere stalen buisprofielen vereist. Door het toenemende gewicht van het hele exoskelet, moeten de vleugels uiteindelijk nog met een factor 1.3 vergroot worden.

Verder zal, om genoeg lift te creëren voor de vleugels, een mechanisme nodig zijn om het geraamte een eerste stuk omhoog te schieten. Hiervoor denken we aan uitklapbare, stalen springveer-poten als toekomstige uitbreiding op het exoskelet.

Foto's: Chun-Han Chiang

Vanzelfsprekend zijn we er dan nog niet, want dit exoskelet vereist een heel nieuwe infrastructuur voor implementatie. Voor de stroomvoorziening stellen we daarom zonneparken op Mauritius voor. Op basis van het gecalculeerde stroomverbruik moet een derde van het Mauritiaanse aardoppervlak voor de aanleg daarvan worden gereserveerd. De nieuwe vegetatie die dankzij de terugkeer van de dodo op Mauritius zal gaan groeien, moet daarom aanvankelijk worden gekapt. Vervolgens…

See what we did there?

Wellicht zie je al wat hier gebeurt. In plaats van nadenken over systemische oplossingen voor dit probleem, grijpen we terug op technologische quick-fixes. Quick-fixes die, zoals Buurman en Buurman ons al vaak lieten zien, vaker leiden tot nieuwe problemen dan structurele verandering. Solutionisme noemen we dit, of beter: tech-solutionisme.

SETUP onderzoekt met PROJECT DODO het fenomeen van tech-solutionisme, het geloof dat voor elk probleem een oplossing bestaat en dat deze oplossing bovendien gevonden kan worden in technologie. Een geloof dat, aldus technologiecriticus Evgeny Morozov, zelfs complexe sociale vraagstukken of fenomenen ziet als duidelijk afgebakende problemen met welomlijnde, berekenbare oplossingen. Of ze worden gezien als transparante en vanzelfsprekende processen die gemakkelijk kunnen worden geoptimaliseerd, zolang de juiste technologie wordt ingezet.

We zien dit terug in hoe de huidige samenleving omgaat met complexe problemen. Klimaatverandering, sociale ongelijkheid, polarisatie, ons koloniale verleden: we bouwen er blijkbaar liever “een app” voor dan dat we het gesprek aangaan over ons eigen gedrag.

Die menselijke neiging om onszelf uit de grote problemen van onze tijd te innoveren, waar komt dat vandaan? Welke wereldbeelden liggen daaraan ten grondslag? En wat brengt het ons? Door het tech-solutionistisch denken in dit project volledig te omarmen, proberen we de eigenaardige wezens die we mensen noemen iets beter te begrijpen.

03:02