-
Next levelDe gemeentelijke overheidslaag van Domstad Utrecht zit inmiddels vol speelse creativiteit en bruisende energie. Na een reeks Gamestorms heeft SETUP al talloze ambtenaren geleerd hoe ze kunnen denken op game-niveau. Hoe tillen we serious gaming nu naar een hoger level? We breiden ons speelveld uit en introduceren nieuwe karakters: SETUP ging op woensdag 16 november naar Den Haag om hier de 'game-on'-boodschap uit te dragen. De Gamestorm breidt zich uit over het land!
-
We maakten hier kennis met ervaren spelers: door de inzet van enkele pioniers -zoals Yuen Yen Tsai- is serious gaming ook bij de rijksoverheid inmiddels een bekend fenomeen. Met de Serious Gaming Dagen van 16/17 november werd hier een extra boost aan gegeven. De organisatie lag in handen Yuen Yen Tsai, game-specialist van Het Buitenhuis (een future center dat ambtenaren ondersteunt in de processen van vernieuwend denken en handelen, leren en creëren). Stap voor stap wordt Het Buitenhuis inmiddels het knooppunt voor serious gaming in de rijksoverheid. Er werd samengewerkt met Ynnovate, een katalysator voor het oplossen van overheidsuitdagingen, waar zogeheten 'Ynnovaters' onder het motto "Let's challenge the government" een deel van hun (werk)tijd vrijmaken om te werken aan een groter innovatief vermogen binnen de overheid."Door de focus op de creativiteit in het benaderen van vraagstukken biedt Serious Gaming kansen tot innovatie bij de overheid."
-
De donderdag stond in het teken van keynote speakers. Ludodidacticus Willem-Jan Renger stelde daar de spannende vraag "Wat als de overheid een game-engine is?". Maarten Robben belichtte vervolgens de rol van games in verandertrajecten van organisaties en majoor Marco Hulleman sprak over de leereffecten van simulaties. Maar voor het zover was, liet SETUP alle ambtenaren op woensdag alvast een kijkje nemen door de -hippe zwarte vierkante- bril van de game-designer. In een Gamestorm van maar liefst 6 uur maakten we puzzels van de obstakels die we voorheen 'problemen' noemden. Inclusief paper-prototyping, want speelbaar maakt tastbaar!"Kent jouw dossier wicked problems? Is het een complex, multi-belangen issue? Zoek je een out-of-the-box manier om je dossier los te trekken en op speed te komen?" There we go!
-
Out-of-the box, into the gameDe villa van Het Buitenhuis stond in de steigers, bekleed met wit plastic. Ook renovatie is vernieuwing. Sommige deelnemers brachten van nature hun game-denken mee; iemand dacht aanvankelijk dat deze 'verpakking' deel was van de Serious Gaming Dagen. Er ontstonden dan ook per direct allerlei ideeën over de creatieve mogelijkheden: "Het witte plastic is een prachtig canvas om visuals op te projecteren." Met deze mindset bij aanvang beloofde het een vruchtbare dag te worden! En toegegeven, de metafoor dient zich aan: we gaan vandaag beleid in de steigers zetten en het alledaagse verpakken in een nieuwe vorm!Voor aanvang kregen alle deelnemers de mogelijkheid om zelf 'te vergamen problemen' aan te dragen. Daar werd volop gehoor aan gegeven, met maar liefst 18 ingestuurde ideeën. Een selectie van de inzendingen lees je terug op deze sheet.
-
Voor de storm losbarst, vertelt Thijs de Vries nog kort over het verschil tussen gamification en serious games. "Bij gamification pas je elementen uit een game toe op iets dat eigenlijk geen game is". De effectieve eenvoud van The Piano Stairs (Thefuntheory) maakt dit op een treffende manier duidelijk. Deze game-achtige manier van denken kan worden ingezet om de problemen van alledag op te lossen, en motiveert in die alledaagse werkelijkheid tot een ander gedrag (in elk geval op korte termijn). Bij serious gaming stap je bewust in en uit de werkelijkheid. "Deze games zijn vaak een simulatie van de werkelijkheid, heel geschikt om complexe problemen op te lossen, omdat ze het inzicht geven dat ogenschijnlijk complexe problemen een enorme eenvoud kunnen bevatten."Het voorbeeld van de inmiddels tot -discutabele- held bekroonde Leeroy laat zien dat veel games een sterk staaltje projectmanagement vereisen. Dat de 'managing-skills' van World-of-Warcraft-spelers soms ook op hun cv worden gezet, is wellicht niet eens zo verwonderlijk: we zien langzamerhand het besef toenemen dat je met games daadwerkelijk iets van waarde kunt leren.
-
Game on"Deze dag is bijzonder geschikt voor beleidsambtenaren, die aan een maatschappelijk, complex thema werken." We hebben ruim 40 geïnteresseerde ambtenaren uit de meest uiteenlopende departementen: sociale zaken, welzijn/sport, jeugd, recreatie, economische zaken en zelfs infrastructuur. Aan hen de taak om wervelende games te bedenken in de thema's 'Van buiten naar binnen', 'Bewustwording van de burger', 'Mensen centraal in een groep', 'Nieuwe systemen' en 'De dagelijkse gang van zaken'. Tot grote opluchting worden zij ondersteund door een klein leger aan game-designers, variërend van studenten tot aan professionals die hun sporen in het veld ruimschoots hebben verdiend (waaronder game-director Gaf van Baalen, RANJ serious games).
-
Yuen Yen Tsai van Het Buitenhuis blijkt bijzonder goed in het bewaren van geheimen en opvoeren van de spanning. Terwijl iedereen speculeert over de hoofdprijs, gaat de eerste ronde van start. In 5 groepen wordt er driftig gebrainstormd.In het eerste half uur worden er zoveel mogelijk praktijk-problemen gedeeld, om te kijken wat relevante issues zijn om te vergamen. De kennismaking met elkaar is tegelijkertijd ook een kennismaking met de obstakels die iedereen in zijn/haar werk ervaart. "Er wordt veel naar elkaar gewezen, als het gaat om uitvoering of verantwoordelijkheid". Een ander vult aan: "Ik zie ook nog vaak die 'het is 5 uur, ik ga naar huis'-mentaliteit". Vrijwel alle obstakels draaien uiteindelijk om proces-management: als je inzichtelijk kunt maken wat er tijdens een proces gebeurt, kun je werken aan nieuwe doelen, structuren en bewustwording.
-
Tijdens de eerste pitch is er bijvoorbeeld een groep die zich verwondert over het verschil tussen werkelijkheid en ambtenaren-werkelijkheid. Dezelfde zaak kan een andere uitkomst krijgen, simpelweg vanwege technische details die inhoudelijk niets met de zaak te maken hebben. "Als overheid maken we confectiepakken, terwijl we eigenlijk maatpakken willen": hier liggen al prachtige elementen voor een game. Een andere groep zoekt naar een manier om complexe problematiek weer persoonlijk te maken: "Burgers zien niet altijd de link met zichzelf: hoe beïnvloedt dit probleem mij, én hoe beïnvloed ik dit probleem?" Voor de tweede ronde is het tijd om te kijken met de vierkante ogen van de game-designer: de problemen zijn bekend, nu is het tijd voor oplossingen.
-
Doolhoven & highscoresDe tweede reeks bevat al duidelijke game-elementen, direct terug te zien in titels en slogans ("Jeugdzorg for sale, Jouw zorg, mijn zorg"). De 'Afvalrace' is bijvoorbeeld een game om het bewustzijn van de consument te vergroten. Het gaat om een uitbreiding van de AH-app 'Appie', waarmee je per product ziet hoeveel afval je produceert. Terwijl je wordt gemotiveerd om dit met je koopgedrag terug te dringen, kun je scores vergelijken met je vrienden en het landelijk gemiddelde.
-
Vanuit een ongelooflijk enthousiasme -en geïnspireerd door alle mogelijkheden- zien we de neiging om groot te denken. Aan onze game-designers veelal de taak om goed op de haalbaarheid te letten. "Probeer te denken in stadia: houd het nu simpel, maar kijk wel hoe je die ideeën zou kunnen vertalen in uitbreidingen, mocht je eerste game een succes worden." Kortom, investeer je tijd op een goede manier.De combinatie tussen ambtenaren en game-designers werkt verrassend goed, we zien dat ze van elkaar leren: "Het is ongelooflijk, dat jongelui worden opgeleid om zo te denken, ik vind het zo knap!" Ook tijdens het avondeten zien we leuke gesprekken ontstaan, waarin deze groepen hun kennis delen over persoonlijke ervaringen, interessante projecten en nieuwe ontwikkelingen.
-
We zien dat er opvallend veel geocaching in de games wordt gebruikt. Vanuit de ambtenaren is er veel behoefte om 'de wereld in te gaan', om de echte werkelijkheid te zien, en minder vanuit enkel het dossier te werken."Was het makkelijker om deze ronde te spelen?", vraagt Thijs voor aanvang van een nieuwe pitchronde. "Moeilijker", roept iemand, "want naarmate je moet nadenken over de game-mechanics, wordt je echt geconfronteerd met 'hoe het werkt'. En dus vooral of het wel werkt."
-
Paper-prototypingMake it work! We tillen de ideeën naar een hoger level, door ze letterlijk tastbaar te maken. Games zijn er om gespeeld te worden: pas als je een spel daadwerkelijk kunt spelen, zie je de unieke krachten en zwaktes, kansen en charmes. Tijdens het avondeten -verzorgd door Mandarin Palace- is er gestemd op de meest aantrekkelijke of best gepitchte spelconcepten. Op alle tafels wacht nu een wapenarsenaal aan knutselspullen om 'De afvalrace', 'De Dappermarkt' en 'Jouw zorg mijn zorg' om te zetten tot aanstormend succes. "Stel vooral ook vragen over je eigen game: wie speelt het, wanneer, en wat betekent winst of verlies?" Een uur lang wordt er vurig getekend, glijden scharen door gekleurd papier, en wordt er volop gelachen: wie zet hier uiteindelijk de beste game neer?
-
Drum roll, please!"Het heeft ons echt moeite gekost om te bedenken wat de beste game van vandaag is. Ook omdat we de spellen moeten vergelijken met elkaar." Er is gekeken naar creativiteit, game-gevoel, realiseerbaarheid en de mate waarin het echt een probleem oplost.De games omtrent Jeugdzorg waren een prachtige manier om het nieuwe systeem inzichtelijk te maken. Wel zijn ze nog erg complex, voor een game moeten ze kleiner worden gemaakt. Ook miste de jury nog wat game-elementen; wat is de reden om te gaan spelen, meer dan enkel 'punten krijgen'? De 'Afvalrace' sprak erg tot de verbeelding, en bezit sterke focus, waardoor de haalbaarheid groot is. De vraag is echter wel wie dit moet initiëren, bedrijven zelf, of toch de overheid? Tot slot 'De Dappermarkt', een game die de belangen van alle partijen op deze Amsterdamse markt inzichtelijk maakt. Spelers kunnen heel letterlijk hun wensen en frustraties (troep, geluk, geld) 'verhandelen', waarmee al snel duidelijk wordt dat "iedereen zijn troep naar de ander probeert te schuiven". De game werd direct gespeeld en daar kwam een enorme energie uit voort.Deze energie en directe speelbaarheid gaven de doorslag: De Dappermarkt is hier de onbetwiste winnaar!
-
Yuen Yen geeft tenslotte het verlossende woord: wat is de prijs? Het is een avatar! Op het scherm verschijnt een personage, dat onze winnaars toespreekt:
"Van harte gefeliciteerd, jij bent de winnaar van deze Gamestorm in het Buitenhuis. Ik ga jou helpen om dit wereldkundig te maken. [...] Bij de volgende stappen die je gaat nemen, zul je heel vaak moet vertellen wat je probeert te bereiken voor jouw doelgroep, waarom je een game inzet, en welke hulp je hierbij nodig hebt. Laat mij je helpen om dit verhaal te vertellen op youtube!"Deze prijs wordt aangeboden door Microgame (Daan Groen) en Het Buitenhuis (Yuen Yen Tsai). Samen met de winnaars, wordt deze avatar uitgewerkt met een eigen boodschap, om de kracht van Serious Gaming Rijk verder te verspreiden. -
Save & exitDit was de Gamestorm in Het Buitenhuis. Een nieuwe groep ambtenaren heeft de kracht van serious games ervaren. SETUP bedankt alle deelnemers voor hun 'open mind' en inzet, en Yuen Yen Tsai voor de geweldige organisatie van deze dagen. Het Buitenhuis tilt serious gaming naar een hoger level, en grijpt hiermee nieuwe kansen voor innovatie binnen de overheid. Wij hopen dat alle indrukken die de game-bril gaf uiteindelijk op het netvlies zijn gebrand. Game on!
-
Als je nog vragen over serious gaming bij de rijkoverheid hebt, neem dan contact op met mw. drs. Yuen Yen Tsai, game-specialst van Het Buitenhuis, Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.yuenyen.tsai@het-buitenhuis.nl06 525 960 62
Verslag: Gamestorm Het Buitenhuis, ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
Woensdag 16 november 2011, Het Buitenhuis Den Haag. Tekst/foto's: Frank-Jan van Lunteren (@fjvanlunteren)






