EnglishStreet Art Masterclass door Dongwei Su
Op 16 december gaf ik een korte presentatie op de Street Art Masterclass. Hier is al een mooi, uitgebreid verslag over geschreven door Frank-Jan, dus ik zal verder niks vertellen over de andere sprekers en activiteiten.
Deze blogpost is bedoeld om een meer gedetailleerd overzicht te geven van de presentatie die ik heb gegeven. Leek me wel zo handig na zo een stormvloed aan informatie en visueel geweld. In wezen zet ik hier mijn presentatie online met de juiste referenties bij de afbeeldingen.
Ik begon de presentatie met enkele foto’s van Martha Cooper ter illustratie van de ‘klassieke graffiti’. Martha Cooper is één van de eerste personen die de hiphopcultuur (van New York) op een professionele manier documenteerde, en daarmee het blootstelde aan het grote publiek.
Dit is een foto van een tag van ‘Dondi’. De eerste graffiti artist die Martha Cooper mee liet gaan om zijn werk te fotograferen. Dondi verschijnt ook in de klassieke documentaire ‘Style Wars’ (1983), waarin de Amerikaanse graffiticultuur (en in mindere mate de hiphopcultuur) goed weergegeven wordt. Een grote aanrader om meer te weten te komen over de geschiedenis van de graffiti- en hiphopcultuur. De documentaire staat in zijn geheel op YouTube: Style Wars op YouTube
Zoals het vaak gaat met grote culturele stromingen, verspreidde de hiphopcultuur zich al snel over de grenzen van de Verenigde Staten (zelfs in tijden zonder internet). Nederland was hier zeker geen uitzondering op. Kijk vooral eens de documentaire ‘Kroonjuwelen’ om meer te weten te komen over de geschiedenis van de graffiti scene in Amsterdam. Ook deze staat helemaal op YouTube (low quality): Kroonjuwelen op YouTube.
De afbeelding hierboven is een oude piece van Hugo Kaagman, één van de graffiti artists die in de documentaire aan het woord komen. Het opvallende aan Hugo Kaagman is dat hij uiteindelijk een behoorlijk gevestigde naam is geworden in de kunstwereld. Bovendien is hij verreweg niet de enige. Vele namen uit de street art (graffiti) wereld zijn uiteindelijk doorontwikkeld tot grote namen in de ‘hoge’ kunstwereld, waar hun werken voor ontzettend hoge prijzen onder de hamer gaan. Eén van de tegenwoordig bekendste namen is waarschijnlijk Banksy. Ook hij begon ooit op straat met vooral stencil graffiti, en groeide uit tot één van de grootste namen in de hedendaagse kunst. Het feit dat hij nu zijn werken voor hoge bedragen verkoopt in grote veilinghuizen, wordt hem vaak kwalijk genomen door street art puristen.
Deze ontwikkeling wordt mooi weergegeven in de korte documentaire ‘Graffiti Wars’, die ook in zijn geheel op YouTube staat.. Hier zie je hoe de Engelse graffiti legende ‘King Robbo’ in een strijd verwikkeld raakt met Banksy. Wat ik leuk vind aan het verhaal van Robbo in de documentaire, is dat je ziet hoe hij o.a. door het gedoe met Banksy ineens een gewilde kunstenaar wordt, en ook werken begint te verkopen. De documentaire illustreert een bredere discussie over de definitie van street art. ‘Graffiti Wars’ illustreert het onderscheid tussen street art en graffiti als twee losse begrippen, waarin een definitie van street art geldt als geaccepteerd door de ‘hogere’ kunstwereld en vaak ook commercieel waardevol.
Wat mij betreft geldt street art als een overkoepelende term, waar zoiets als graffiti onder valt als subgenre. Street art heeft in die zin ook geen verdere implicatie over de commerciële waarde of kunstzinnigheid van het werk. Street art neemt zo veel vormen aan, dat je ontzettend veel verschillende subgenres zou kunnen bedenken. Zijn werken zoals hieronder bijvoorbeeld street art te noemen?
Wat mij betreft wel, maar toch kan ik hier wel een onderscheid bij voorstellen. Het werk is op zichzelf niet compleet, maar het is afhankelijk van het object waar het aan verbonden is. Het is duidelijk een aanpassing van het object en/of de context; een ‘hack’ als het ware. Daarom zou ik hiervoor de term ‘street hacking’ voorstellen als subgenre van street art. Werk dat grotendeels afhankelijk is van een bepaald object of context welke aangepast, oftewel gehackt wordt. Maar goed, ik wil eigenlijk ook niet moeilijk doen over definities. Zoals ik op avond zelf ook al zei; als het maar tof is. Check bijvoorbeeld deze site voor vele leuke voorbeelden van street hacking (vaak is het niet per se 'street' hacking, en vaak is het gewoon erg flauw..).
Een paar andere kunstenaars die ik erg tof vind, zijn Aram Bartholl en Evan Roth. Hun werk is vaak betrokken rondom de grenzen tussen het digitale en analoge. Hetgeen waardoor ik hen zo goed vind, is dat zij met hun digitale middelen echt iets toevoegen aan het werk. Zoals wat Evan Roth doet met het digitaliseren van graffiti en het met een 3D-printer uitprint.
Of met zijn Eyewriter:
Aram Bartholl brengt met zijn werken een stukje digitale wereld naar de analoge wereld:
Een andere street artist die graag met digitale referenties werkt, is ‘QR’, die werkt met QR codes.
QR codes worden de laatste jaren steeds meer gebruikt in verschillende advertenties, maar er zijn maar relatief weinig mensen die weten hoe het werkt, of überhaupt weten wat het zijn. QR (Quick Response) codes zijn in 1994 ontwikkeld door Toyota om verschillende auto-onderdelen snel en makkelijk te kunnen volgen en registreren. Met de groeiende alomtegenwoordigheid van smartphones waarmee QR codes gelezen kunnen worden, wordt het steeds aantrekkelijker om QR codes voor uiteenlopende doeleinden te gebruiken. Het probleem met de grootschalige implementatie van QR codes, is dat echter maar weinig mensen weten hoe zij de codes kunnen gebruiken. Voor de mensen die er nog niet zo bekend mee zijn: een QR code is af te lezen met verschillende apps. Voor Android heb je apps zoals Google Goggles, of Barcode Scanner. Voor iOS zijn er apps zoals QR Reader, of ook Google Goggles. Daarnaast is het ook ontzettend simpel om een QR code te maken via websites zoals http://qrcode.kaywa.com/ of http://www.qrstuff.com/.
Na al deze voorbeelden van grensverleggende digitale kunstuitingen, zijn er natuurlijk ook nog de ouderwetse websites. Als je meer wil weten over street art, zijn er vele websites te vinden, zoals:
kbtr.nl - De bekende Utrechtse kabouter!
www.cfye.com - Amsterdam-gebaseerde website met veel over street art, maar ook andere toffe dingen.
www.amsterdamstreetart.com - Ook Amsterdam-gebaseerd, maar met specifiek de nadruk op street art.
www.streetartview.com - Heel erg vet initiatief. Ontwikkeld door Red Bull die met behulp van Google Maps een eigen kaart hebben gemaakt waarop iedereen vormen van street art kan aangeven. Vooral erg cool om in je eigen omgeving enkele werken op te zoeken, en die dan in real life te gaan vinden.
Tot zover het inleidende overzicht van enkele vormen van street art en de digitale inbreng in deze wereld. Hopelijk heeft het enkele startpunten kunnen leveren om zelf verder in te verdiepen, of tenminste enkele zaken minder obscuur gemaakt.
P.s. Nicole Blommers van Amsterdam Street Art vertoonde nog een heel vet filmpje van BLU. Op zijn/haar/hun (geen idee..) YouTube account zijn er nog veel meer te vinden!
P.p.s Het filmpje van BLU deed me ook weer denken aan de filmpjes van het Japanse collectief Rinpa Eshidan. Check hun YouTube account voor vele vette filmpjes. Mijn favoriet: http://bit.ly/zx0RuE
