SETUP op bezoek bij Medialab Enschede

Geen expert meetings, maar ‘Meeting the experts’. Dat is het uitgangspunt voor SETUP’s ronde langs medialabs in Nederland. Ditmaal was het oosten aan de beurt: Medialab Enschede. Een lab met expositieruimte, een productiehuis en een kunsteducatie-afdeling. De stichting is niet afhankelijk van subsidies. Meer dan de helft van de begroting wordt gedekt door eigen inkomsten. Het onderzoeksteam van SETUP wilde hier meer van weten en ging op bezoek bij Wilja Jurg, directeur van Medialab Enschede.

400 workshops
Een medialab in de 21e eeuw kan niet alleen bestaan van mediakunst alleen. Ook in Enschede wordt naar nieuwe vormen gezocht. In de expositieruimte vinden presentaties en lezingen plaats. Het productiehuis maakt mediaproducten voor scholen en bedrijven. Op onder andere middelbare scholen geven zo’n vijftien kunstenaars workshops over mediakunst. Totaal meer dan 400 per jaar, vertelt Jurg.

Verhuur
Inkomsten haalt het medialab ook uit verhuringen aan instellingen en bedrijven. In het nieuw aangekocht pand, dat rond 2011 gebruikt gaat worden, zullen verschillende ruimtes verhuurd worden. Bij verhuring van de expositieruimte vloeien de inkomsten terug naar dit onderdeel van het medialab. Hetzelfde geldt voor de ruimte van de cultuureducatie-afdeling. Zo blijft ook voor het personeel duidelijk hoe de inkomsten intern verdeeld zijn.

Innovatie in organisatiestructuur
Innovatie zit in de organisatiestructuur, vindt Jurg. Er is veel tijd en aandacht besteed aan het personeelsbeleid. Vrijwilligers zijn steeds opnieuw bij andere projecten betrokken in de organisatie. De taken en verantwoordelijkheden van vrijwilligers, freelancers en vast personeel communiceert het medialab met iedereen die bij de organisatie betrokken is. Zo is duidelijk wat van iedereen verwacht wordt.

Artistiek leider = over
Wat is de best werkende organisatievorm voor een medialab in de 21e eeuw? Het bezoek aan Medialab Enschede bevestigt ons vermoeden: de artistieke leider is verleden tijd. Er zit tegenwoordig genoeg kennis en energie in een netwerk van mediaprofessionals, waarvan de meeste (op een goede manier) vaak behoorlijk eigenwijs zijn. Curatoren en redacteuren werken op projectbasis, als freelancer of vrijwilliger.

Geleerde lessen
Een medialab in de 21e eeuw kan niet leven van mediakunst alleen, dat is inmiddels wel duidelijk. Je moet de kosten laag houden, slim omgaan met ruimte en personeel en een eigentijdse visie hebben op media(kunst). Elke stad vindt het wiel (deels) opnieuw uit, maar Enschede blijkt uiteindelijk niet zo heel ver van Utrecht te liggen. 

Bezoek de site van Stichting Medialab Enschede: http://www.medialabenschede.nl/